Kilka lat temu założono Europejskie Ugrupowanie Współpracy Terytorialnej „Geopark Łuk Mużakowa”. Polacy oraz Niemcy ramię w ramię postanowili zadbać o dwa wyjątkowe zabytki wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a leżące po obu stronach wspólnej granicy. Chodzi o tereny po byłej kopalni Babiny oraz Park Mużakowski. Na czele organizacji stanął właśnie Radosław Brodzik, zielonogórski radny oraz dyrektor biura współpracy zagranicznej urzędu marszałkowskiego.
– Park Mużakowski to największy w Polsce i Niemczech krajobrazowy park w stylu angielskim, położony na transgranicznym obszarze, założony w pierwszej połowie XIX wieku przez pruskiego arystokratę księcia Hermana von Piklera. Należy do jednych z najwybitniejszych osiągnięć europejskiej sztuki ogrodowej. Generalnie Łuk Mużakowa to unikalna w skali światowej struktura geologiczna w postaci takiej spiętrzonej moreny czołowej o kształcie łuku znajdującego się po obu stronach granicy Polski i Niemiec – wyjaśnia Radosław Brodzik.
Europejskie Ugrupowanie Współpracy Terytorialnej reprezentuje na zewnątrz Polsko-Niemiecki Geopark Łuk Mużakowa. Starania o uruchomienie EUWT trwały sześć lat. Polscy przedstawiciele w organizacji to gminy: Brody, Łęknica, Przewóz, Trzebiel, Tuplice, Żary, Miasto Żary oraz Województwo Lubuskie. Organizacja wspiera i koordynuje współpracę transgraniczną na rzecz zrównoważonego rozwoju geoparku. Opracowuje plany, koncepcje i strategie w zakresie edukacji geologicznej oraz ekologicznej.
Mówiąc krótko, zadaniem EUWT pozostaje skuteczna promocja geoparku oraz zwiększenie szans regionu na pozyskiwanie dofinansowania np. ze źródeł unijnych. Pieniądze pozwalają tworzyć infrastrukturę turystyczną powiązanej z obiektami geoparku i na rozbudowę bazy usługowej przeznaczonej dla odwiedzających. – Część środków daje województwo lubuskie, część Brandenburgia oraz Saksonia. Dzięki temu mamy płynność finansową i pieniądze choćby na realizację niektórych projektów czy na wkład własny do inwestycji – tłumaczy Radosław Brodzik.
Zielonogórzanin na czele EUWT stanął kilka dni temu. – Wybór mnie na przewodniczącego ugrupowania to wielkie wyzwanie zarówno ze strony polskich, jak i niemieckich samorządowców. Chciałem im bardzo za to podziękować. Mam nadzieję, że to wszystko będzie dalej tak dobrze funkcjonować i prowadzić nas do tej wspólnej współpracy na rzecz zrównoważonego rozwoju geoparku – zapewnia Radosław Brodzik.
Prace nad utworzeniem Geoparku Łuk Mużakowa rozpoczęto już w latach 1999-2001. Geopark otrzymał certyfikat krajowy w 2009 r., następnie certyfikat europejski w 2011 r., a od 2015 r. jest na liście światowych geoparków UNESCO. Po otrzymaniu certyfikatu zawsze następuje co 4 lata rewalidacja, czyli kontrola spełniania wymogów UNESCO. Taka odbyła się w roku 2019, a następnie w 2023 r. i następna kontrola z UNESCO zaplanowana jest na 2027 r.
Poniżej krótki opis Parku Mużakowskiego oraz Geoparku Łuk Mużakowa wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
GEOPARK ŁUK MUŻAKOWA
Geopark, którego częścią jest ścieżka, zajmuje teren jednej z najlepiej ukształtowanych moren czołowych w Europie Środkowej – przepięknego Łuku Mużakowskiego. Ponadto w XIX i XX wieku był to obszar wyjątkowo intensywnej działalności wydobywczej węgla brunatnego, czego efektem jest największe w Polsce „pojezierze antropogeniczne”, czyli około 110 zbiorników pokopalnianych, których wody mają różną barwę, zależną od składu chemicznego.
Rejon Łuku Mużakowskiego umożliwia obejrzenie wielu stanowisk geologicznych, w tym odsłoniętych trzeciorzędowych warstw ziemi, głazów narzutowych, wydm śródlądowych, źródlisk wód żelazowo-siarkowych oraz wychodni węgla brunatnego. Przypomnijmy, że od 2004 r. na innej prestiżowej liście UNESCO, światowego dziedzictwa, figuruje już Park Mużakowski. Polska część parku zarządzana jest przez Narodowy Instytut Dziedzictwa. W ostatnich latach Park odwiedza coraz więcej turystów.
PARK MUŻAKOWSKI
XIX-wieczny Park Mużakowski to jedno z najrozleglejszych historycznych założeń parkowych w Europie, w którym zrealizowany został program kompozycyjny krajobrazowego parku angielskiego. Należy on do najwybitniejszych osiągnięć europejskiej sztuki ogrodowej. Park położony nad Nysą Łużycką rozciąga się na obszarze przeszło 700 ha po stronie polskiej i niemieckiej. W 2004 roku całość Parku została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
