W Polsce działa ponad 140 tysięcy organizacji pozarządowych. To one są ważną nicią łączącą lokalne społeczności. Ostatnie lata pokazały, jak często to właśnie NGO są niezawodne w sytuacjach kryzysowych. – Światowy Dzień Organizacji Pozarządowych to doskonała okazja, by podziękować wszystkim, którzy na co dzień angażują się w działalność NGO-sów – wolontariuszom, pracownikom i darczyńcom, bez których ich misja nie byłaby możliwa – podkreśla wicemarszałek województwa lubuskiego Grzegorz Potęga.
„Chcielibyśmy, żeby organizacje pozarządowe włączały się różne działania związane z rozwojem regionu w najogólniejszym znaczeniu, ale też i w różne konkretne przedsięwzięcia”.
Marcin Jabłoński
– Współpraca pomiędzy administracją publiczną, samorządową, regionalną a organizacjami pożytku publicznego, organizacjami pozarządowymi, może przynosić mnóstwo różnorodnych korzyści. Ta kooperacja jest niezbędna, żeby realizować włączające podejście i spowodować, żeby jak największa liczba mieszkańców naszego regionu aktywnie uczestniczyła, świadomie podejmowała działania i różnego rodzaju aktywności w sprawach, które są ważne dla codziennego życia, dla teraźniejszości oraz przyszłości. Chcielibyśmy, żeby organizacje pozarządowe włączały się różne działania związane z rozwojem regionu w najogólniejszym znaczeniu, ale też i w różne konkretne przedsięwzięcia – mówił niedawno podczas Rady Działalności Pożytku Publicznego w Urzędzie Marszałkowskim marszałek Marcin Jabłoński.
Apel o mniej papierologii
Zdaniem prezeski Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych Karoliny Dreszer-Smalec, ważne są trzy kwestie: dobre prawo, finansowanie oraz dialog obywatelski. – Organizacje bardzo często wyręczają samorządy lokalne, wojewódzkie, z szeregu działań, w których państwo po prostu nie działa. Są bardziej elastyczne w tym działaniu, odpowiadają na potrzeby, a żeby to robiły, potrzebują źródeł finansowania, które są dostępne w taki sposób, aby proces aplikowania o fundusze nie był trudniejszy niż realizacja zadań – mówi Karolina Dreszer-Smalec.
„Organizacje bardzo często wyręczają samorządy lokalne, wojewódzkie, z szeregu działań, w których państwo po prostu nie działa„.
Karolina Dreszer-Smalec
Samorząd województwa wielokrotnie mógł liczyć na aktywność i wsparcie organizacji pozarządowych i społeczników – również w sytuacjach kryzysowych. Przykładem jest Lubuskie Samorządowe Centrum Pomocowe utworzone po wybuchu wojny w Ukrainie w 2022 roku. Lokalne organizacje były także filarem podstawowej pomocy dla powodzian podczas powodzi we wrześniu ubiegłego roku w województwie dolnośląskim i części lubuskiego.
Przypomnijmy. Podczas Rady Działalności Pożytku Publicznego w Zielonej Górze o programach pomocowych dla NGO opowiedział Michał Braun, dyrektor Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Na program „Moc Małych Społeczności” NIW przeznaczy w 2025 r. 70 milionów złotych. Każdy region – w tym województwo lubuskie – będzie miał w nim zapewnioną własną pulę funduszy.
– Chcemy zapewnić osobny „koszyk”, żeby organizacje pochodzące stąd nie musiały konkurować z tymi z województw, które mają więcej organizacji, gdzie konkurencja jest znacznie większa. Będzie po prostu łatwiej sięgnąć po te środki. Co więcej, w każdym grancie, który będzie wynosił 50 tys. złotych, połowa tej sumy będzie mogła być wydana przez organizacje na wzmocnienie infrastrukturalne. Organizacje, w odróżnieniu od typowych grantów, które dostają z samorządu, będą mogły kupić sprzęt potrzebny do ich codziennego działania – podkreśla dyrektor NIW.
Wnioski o wsparcie będzie można składać elektronicznie przez generator SOD. W ramach programu organizacje otrzymają środki w połowie lipca 2025 r.
„Ostatnie lata pokazały, że elastyczność organizacji pozarządowych jest niezwykle ważna w działaniu”.
Adam Szulczewski
W Polsce działa ponad 140 tysięcy organizacji pozarządowych, z czego 4 tysiące to podmioty na obszarze województwa lubuskiego. – Bardzo się cieszę, że z roku na rok są coraz bardziej angażowane w realizację konkretnych zadań publicznych i usług społecznych. Ostatnie lata pokazały, że elastyczność organizacji pozarządowych jest niezwykle ważna w działaniu. To one zazwyczaj były pierwsze w tych sytuacjach kryzysowych, których wszyscy doświadczaliśmy – zwrócił uwagę Adam Szulczewski, przewodniczący Rady Działalności Pożytku Publicznego Województwa Lubuskiego.
Środki unijne dla NGO
Departament EFS realizuje Priorytet VI – Działania od FELB.06.03 do FELB.06.16, z których w większości o środki mogą aplikować organizacje pozarządowe. W ramach tego priorytetu dostępnych jest najwięcej środków – 239 mln euro.
W perspektywie finansowej 2014-2020, w ramach której realizowano Regionalny Program Operacyjny – Lubuskie 2020 (EFS), zawarto łącznie 622 umowy o dofinansowanie projektów, z czego 113 umów z organizacjami pozarządowymi na łączną wartość dofinansowania 274 545 391,06 zł. W aktualnie realizowanej perspektywie finansowej 2021-2027, w ramach programu Fundusze Europejskie dla Lubuskiego 2021-2027 (EFS) zawarto zaś 85 umów o dofinansowanie projektów, z czego 15 umów z organizacjami pozarządowymi na łączną wartość 135 727 202,23 zł.
Program współpracy województwa z NGO
W ramach Programu współpracy Województwa Lubuskiego z organizacjami pozarządowymi w 2025 r. w budżecie Województwa Lubuskiego na realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe zaplanowano środki w wysokości 11.707.700,00 zł. Priorytetowe działania na realizację zadań publicznych o charakterze regionalnym, ponadregionalnym i międzynarodowym będą realizowane m.in.:
- w pomocy społecznej, wspieraniu rodziny i systemu pieczy zastępczej,
- w zakresie promocji województwa w zakresie kultury i sportu,
- na rzecz młodzieży,
- na rzecz ochrony i promocji zdrowia,
- na rzecz osób z niepełnosprawnością,
- w edukacji, kulturze, kulturze fizycznej, turystyce regionalnej i integracji europejskiej,
- w rozwiązywaniu problemów alkoholowych i przeciwdziałaniu narkomanii,
- na rzecz seniorów,
- na rzecz rozwoju wspólnot i społeczności lokalnych, w tym rozwoju obszarów wiejskich,
- na rzecz ekologii i ochrony zwierząt,
- w celu przeciwdziałania przemocy domowej.
