17 lipca w Gorzowie Wielkopolskim podpisano umowę na realizację projektu „Centrum Wsparcia NGO – podregion gorzowski”. To kluczowy krok w kierunku wsparcia i profesjonalizacji organizacji pozarządowych w północnej części województwa lubuskiego. Projekt wart ponad 4,7 mln zł będzie realizowany do końca 2029 roku. Wcześniej podobną umowę podpisano także na południu regionu.
W siedzibie Biura Zamiejscowego Urzędu Marszałkowskiego z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim zawarto umowę na realizację projektu, którego celem jest długofalowe wsparcie sektora organizacji pozarządowych w północnej części województwa lubuskiego. Dokument podpisali wicemarszałek województwa lubuskiego Grzegorz Potęga oraz prezes Fundacji na rzecz Collegium Polonicum Magdalena Tokarska – lidera projektu. Partnerem inicjatywy jest Fundacja Wiatr w Skrzydła, reprezentowana podczas wydarzenia przez Izabelę Szmyt, departament Europejskiego Funduszu Społecznego podczas wydarzenia reprezentował dyrektor Jakub Piosik.
W uroczystości podpisania umowy uczestniczyła także posłanka Krystyna Sibińska, a przedstawiciele władz samorządowych: radni województwa Tomasz Gierczak i Jarosław Dowhan, przewodniczący Rady Miasta Gorzowa Robert Surowiec oraz radny Miasta Gorzowa Wlkp. i zastępca dyrektora Biura Zamiejscowego UMWL z siedzibą w Gorzowie Wlkp. Maciej Buszkiewicz.
Nowy projekt to coś więcej niż kolejna inicjatywa finansowana ze środków unijnych – to realna szansa na systemowe i długofalowe wzmocnienie trzeciego sektora w regionie gorzowskim.
Jak zaznaczył wicemarszałek województwa lubuskiego Grzegorz Potęga, projekt ten nie ma precedensu w północnej części województwa:
– Działanie jest nietuzinkowe. Dlaczego? Dlatego, że go do tej pory nie było. Cztery miliony siedemset tysięcy złotych ponad dotacji trafi właśnie na rzecz głównego realizatora tego zadania. To wsparcie ma na celu cztery i pół roku bieżącej działalności – mówił Potęga. – To pierwszy krok. Kolejny to wprowadzenie minidotacji – do 30 tysięcy złotych dla jednej organizacji.
Jakub Piosik, dyrektor Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego, podkreślił, że projekt odpowiada bezpośrednio na wymogi Komisji Europejskiej i aktualne potrzeby społeczne:
– Komisja Europejska zobowiązała każde województwo do przeznaczenia co najmniej 0,5% wartości programu na rozwój społeczeństwa obywatelskiego. My robimy to z dużą energią i odpowiedzialnością. Te środki trafią tam, gdzie aktywność społeczna potrzebuje impulsu, wiedzy, kontaktów i wsparcia eksperckiego – zaznaczył.
W regionie działa około czterech tysięcy organizacji pozarządowych. Tylko połowa z nich sięga po środki zewnętrzne, a jeszcze mniej po unijne.
Z kolei posłanka Krystyna Sibińska zwróciła uwagę na wartość „miękkich działań”, które choć często mniej spektakularne niż projekty infrastrukturalne, są nieocenione dla lokalnych społeczności:
– To projekt, który wzmacnia fundamenty naszego społeczeństwa. Daje narzędzia ludziom, którzy organizują życie społeczne w swoich miejscowościach, bardzo często działając bezinteresownie, z potrzeby serca. To właśnie ci ludzie zasługują na wsparcie, a teraz je otrzymają.
NGO coraz silniejsze partnerem
Również przedstawiciele samorządu lokalnego widzą w projekcie potencjał do zmiany jakościowej w relacjach między NGO a administracją publiczną. Robert Surowiec, przewodniczący Rady Miasta Gorzowa, mówił wprost o znaczeniu wspólnoty i zaufania:
– Za każdą organizacją stoi człowiek. Ten, który chce zrobić coś więcej niż tylko dla siebie. I to właśnie takim ludziom chcemy pomagać. Bo bez nich Gorzów nie byłby taki sam. Ten projekt daje im narzędzia i wsparcie, na jakie zasługują.
Także radny województwa Tomasz Gierczak zwracał uwagę na kluczową rolę organizacji pozarządowych w świadczeniu usług społecznych i potrzebę ich profesjonalizacji:
– NGO realizują dziś wiele zadań, które jeszcze niedawno były domeną samorządów. Potrzebują jednak wsparcia instytucjonalnego i eksperckiego, by konkurować o środki nie tylko lokalnie, ale też na poziomie ogólnopolskim.
Radny województwa Jarosław Dowhan dziękował za to, że dostrzegane są również potrzeby mniejszych samorządów i ich mieszkańców: – Jestem mieszkańcem bardzo małej miejscowości. Cieszę się, że środki otrzymują nie tylko takie miejscowości jak Gorzów czy Zielona Góra, ale też małe gminy, które mogą zaistnieć. Bardzo serdecznie dziękuję i trzymam kciuki, żeby takich działań było jeszcze więcej.
Fundacja Collegium Polonicum i Wiatr w Skrzydła – sprawdzeni liderzy
Za realizację projektu odpowiada Fundacja na rzecz Collegium Polonicum, która od ponad dwóch dekad wspiera inicjatywy społeczne w regionie. Jej prezes, Magdalena Tokarska, zwraca uwagę, że głównym celem projektu jest trwałe wzmocnienie sektora NGO:
– Chcemy, aby organizacje nie tylko przetrwały, ale rozwijały się i były silnym partnerem dla samorządów i instytucji publicznych. Dlatego będziemy szkolić liderów, wspierać całe zespoły i działać bezpośrednio w terenie, także w małych miejscowościach i wsiach – zapowiedziała Tokarska. – To projekt, który rośnie razem z organizacjami, które ma wspierać.
Budowa silnego społeczeństwa obywatelskiego
Nowe Centrum Wsparcia NGO to nie tylko punkt doradczy – to przestrzeń realnego rozwoju, integracji i współpracy. Dzięki połączeniu mobilnego modelu wsparcia, działań edukacyjnych i planowanych minidotacji, projekt ma szansę stać się impulsem do jakościowej zmiany w funkcjonowaniu lubuskiego trzeciego sektora.
– Wierzę, że za kilka lat z dumą powiemy, że to właśnie tutaj – w Gorzowie – rozpoczęła się budowa nowego etapu dla społeczeństwa obywatelskiego w województwie lubuskim – podsumował Grzegorz Potęga.
Projekt realizowany będzie w ramach Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla Lubuskiego 2021–2027 i otrzymał dofinansowanie w wysokości 4 733 162,07 zł. Okres realizacji to 1 lipca 2025 – 31 grudnia 2029. Centrum Wsparcia NGO w podregionie gorzowskim będzie pełnić funkcję tzw. organizacji parasolowej, oferując kompleksowe wsparcie dla mniejszych NGO.
Centrum zakłada wsparcie dla co najmniej 160 organizacji pozarządowych oraz minimum 300 przedstawicieli trzeciego sektora (z czego 240 osób ma zdobyć nowe umiejętności i kwalifikacje). Planowane działania obejmują m.in. organizację czterech edycji Targów Aktywności Społecznej, trzech edycji Lubuskiego Forum NGO oraz czterech cykli szkoleń Szkoły Liderów.
Centrum skoncentruje się na trzech kluczowych obszarach: rozwijaniu infrastruktury i konsolidacji środowiska NGO, budowaniu relacji międzysektorowych oraz wzmacnianiu aktywizmu obywatelskiego. Celem strategicznym projektu jest zwiększenie potencjału organizacyjnego NGO w regionie, co ma przełożyć się na ich profesjonalizację, większą efektywność i trwałość działań.
Projekt wpisuje się w szerszą strategię samorządu województwa, który zdecydował o wyodrębnieniu dwóch centrów wsparcia – dla podregionów gorzowskiego i zielonogórskiego – jako instytucji parasolowych, odpowiedzialnych m.in. za wdrożenie mechanizmu tzw. minidotacji w kolejnym etapie. Choć szczegóły tego komponentu nie zostały jeszcze określone, wstępnie mówi się o dotacjach do około 30 tys. zł dla jednej organizacji.
Według danych GUS i raportu Klon/Jawor, w województwie lubuskim działa około 4 tysiące organizacji pozarządowych, z czego aktywnych jest około połowa. Aż 70,9% z nich prowadzi działalność non-profit, a 66,7% utrzymuje się wyłącznie z nieodpłatnej działalności statutowej. Mimo dużej aktywności, sektor zmaga się z szeregiem barier rozwojowych, takich jak brak stabilnego finansowania, ograniczony dostęp do przestrzeni lokalowej czy niedobór kompetencji w zakresie zarządzania i promocji.
Nowe Centrum Wsparcia NGO ma stanowić odpowiedź na te wyzwania, oferując nie tylko pomoc doradczą i szkoleniową, ale także tworząc platformę do współpracy, wymiany doświadczeń i wspólnego budowania silnego, profesjonalnego trzeciego sektora w regionie.
