To jeden z największych przełomów infrastrukturalnych w historii północnej części województwa lubuskiego. Gorzów Wielkopolski zyska szybkie połączenie z Poznaniem, zmodernizowana zostanie linia przez Skwierzynę i Międzychód, a Zielona Góra i Gorzów połączą się nową magistralą zachodnią. „To realny plan, bez pustych obietnic” – mówi wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak.
Nowe połączenia kolejowe stają się coraz bliższe. Dziś na stacji Gorzów Wielkopolski PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. podpisały umowę na opracowanie dokumentacji projektowej dla inwestycji „Prace na linii nr 363 na odcinku Skwierzyna – Międzychód”, realizowanej w ramach Programu Kolej+. To jedna z kluczowych inwestycji transportowych w północnej części województwa lubuskiego. Podpisano także list intencyjny ws. budowy magistrali zachodniej.
Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury, mówił: – We wrześniu ubiegłego roku nakreśliliśmy plan dla Gorzowa i Lubuskiego, jeśli chodzi o infrastrukturę i rozwój połączeń. Dziś możemy powiedzieć, że realizujemy go krok po kroku. Już w grudniu tego roku Gorzów i Poznań połączy 10 szybkich pociągów w 90 minut – to oferta, jakiej nigdy wcześniej nie było. Kolejnym etapem jest inwestycja w infrastrukturę: nowoczesne parametry linii Gorzów – Skwierzyna – Międzychód – Szamotuły – Poznań. Naszym celem jest realny, oparty na harmonogramie plan – bez pustych obietnic i rozbudzania nierealnych oczekiwań.
W 2028 roku możemy mieć pozwolenia na budowę, a potem nastąpi etap prac budowlanych.
Wojewoda lubuski Marek Cebula zaznacza, że to wielkie otwarcie dla województwa lubuskiego i Gorzowa, który dotąd borykał się z wykluczeniem komunikacyjnym. Jak powiedział: – 14 przystanków, przygotowanie pod elektryfikację i szybkie połączenie z Poznaniem, to inwestycja przełomowa w skali całego regionu.
Krystyna Sibińska, posłanka na Sejm RP, podkreślała, że przez lata w kolej nie inwestowano i dziś nadrabiamy zaległości. Zapewniała, że proces likwidacji wykluczenia komunikacyjnego północnej części województwa rozpoczął się i – według niej – zakończy się sukcesem.
– To wielki dzień dla naszego regionu – stwierdził Sebastian Ciemnoczołowski, marszałek województwa lubuskiego. – Dzięki determinacji samorządów i wsparciu ministerstwa udało się doprowadzić do podpisania umowy, która otwiera drogę do modernizacji linii Gorzów – Skwierzyna – Międzychód. Chcę bardzo podziękować ministrowi Piotrowi Malepszakowi za decyzje, które sprawiły, że projekt obejmuje także możliwość elektryfikacji i podniesienie parametrów prędkości. To są strategiczne, odważne rozwiązania, które zmieniają perspektywę całego północnego Lubuskiego.
Jak zaznaczył, podpisaliśmy również porozumienie dotyczące dokumentacji dla tzw. magistrali zachodniej – kolejowego S3 BIS. Ta inwestycja skomunikuje nasze dwie stolice – Gorzów i Zieloną Górę – w sposób szybki i komfortowy, a także otworzy nowe możliwości dla całego regionu.
Marszałek województwa lubuskiego Sebastian Ciemnoczołowski podkreślił, że samorząd podjął działania na rzecz powołania wojewódzkiej spółki kolejowej, która pozwoli nam wziąć pełną odpowiedzialność nie tylko za organizowanie przewozów, ale i za ich codzienną realizację.
A czy granice województw mają znaczenie? Wojciech Jankowiak, wicemarszałek województwa wielkopolskiego, przekonywał, że nie. Według niego modernizacja linii Międzychód – Szamotuły – Poznań i Gorzów – Skwierzyna – Międzychód to projekty komplementarne. Jak twierdzi, granice województw nie mają znaczenia – znaczenie ma potrzeba mieszkańców, którzy chcą szybko i wygodnie dojechać do Poznania.
Prezydent Gorzowa Wlkp. Jacek Wójcicki z optymizmem stwierdził, że ten dzień to spełnienie marzeń samorządów. – Projekt obejmuje także odnogę do strefy ekonomicznej, kluczową dla rozwoju gospodarczego północnej części regionu. To naprawdę przełomowa chwila dla Gorzowa – cieszył się Wójcicki.
Z kolei Paweł Pleśniar, przedstawiciel PKP PLK, skupiał się na liczbach. Poinformował, że linia Gorzów – Międzychód – Poznań zostanie przygotowana do prędkości 160 km/h.
– To będzie zupełnie nowa jakość podróży. Dzięki współpracy samorządów i rządu inwestycja z projektu rezerwowego stała się jednym z kluczowych elementów programu Kolej+ – mówił Pleśniar.
Uroczystość podpisania dokumentów odbyła się 5 września na peronie nr 2 stacji kolejowej w Gorzowie Wielkopolskim. To wydarzenie wieńczy kilkuletnie starania samorządów i władz województwa o przywrócenie połączeń kolejowych na trasie Skwierzyna–Międzychód. Linia, nieużytkowana w przewozach pasażerskich od wielu lat, ma stać się częścią większego projektu przywracającego połączenie Gorzowa z Poznaniem przez Szamotuły.
Projekt zyskał akceptację w ramach rządowego programu Kolej+, którego celem jest odbudowa i modernizacja lokalnych połączeń kolejowych, często zanikających na przełomie lat 90. i 2000. W Lubuskiem to już druga inwestycja w ramach programu – pierwsza obejmuje rewitalizację odcinka Bieniów–Lubsko.
W ramach przedsięwzięcia planowana jest modernizacja około 29,4 km linii kolejowej nr 363, remont i budowa nowych przystanków na liniach 367 i 203, a także odbudowa linii nr 415, częściowo w nowym śladzie – na długości około 6,6 km. Szczególnie istotnym elementem będzie 7-kilometrowy odcinek, który pozwoli skomunikować strefę ekonomiczną Gorzowa Wielkopolskiego z południową i wschodnią częścią województwa oraz Wielkopolską.
Całość inwestycji szacowana jest na 328,3 mln zł. Z tej kwoty 15% – czyli ponad 49 mln zł – stanowi wkład własny samorządu województwa lubuskiego i lokalnych partnerów. Do współfinansowania zadania włączyły się Miasto Gorzów Wlkp., powiaty gorzowski, międzyrzecki i międzychodzki oraz gminy: Międzychód, Skwierzyna, Przytoczna i Deszczno.
Trudna droga
Proces wyboru wykonawcy dokumentacji projektowej nie był łatwy. W lutym 2025 roku PKP PLK ogłosiły, że najkorzystniejszą ofertę złożyła warszawska firma Databout, jednak decyzja ta została zaskarżona. Krajowa Izba Odwoławcza nakazała unieważnienie wyboru. Ostatecznie, po ponownym postępowaniu, 9 maja 2025 roku wybrano konsorcjum INFRA – Centrum Doradztwa Sp. z o.o. oraz RDK Projekt Sp. z o.o.
Zmiana wykonawcy pociągnęła za sobą konieczność podpisania aneksu do umowy współpracy między województwem a PKP PLK. Koszt dokumentacji okazał się wyższy o 7,9 mln zł, jednak różnica została pokryta z rezerwy budżetowej – bez wpływu na całkowitą wartość projektu.
Nowoczesne parametry
Podczas prac nad dokumentacją podjęto decyzję o rozszerzeniu zakresu projektu. Modernizowana linia ma być przystosowana do prędkości 120–160 km/h oraz w pełni zelektryfikowana. To oznacza, że w przyszłości zyska potencjał nie tylko do obsługi połączeń regionalnych, ale także dalekobieżnych.
Inwestycja jest komplementarna z przedsięwzięciem realizowanym w województwie wielkopolskim w ramach Kolej+. W efekcie docelowo odtworzone zostanie historyczne połączenie Gorzów Wielkopolski – Międzychód – Szamotuły – Poznań.
Znaczenie dla regionu
Dzięki realizacji inwestycji poprawią się warunki dojazdu mieszkańców północnej części województwa do Gorzowa, a także do innych ośrodków w regionie i w sąsiedniej Wielkopolsce. Władze województwa podkreślają również korzyści gospodarcze – lepsza dostępność transportowa zwiększy atrakcyjność strefy ekonomicznej Gorzowa, ułatwi dojazdy do pracy i szkoły oraz ograniczy wykluczenie komunikacyjne mniejszych miejscowości.
Wyzwania komunikacyjne Gorzowa
Choć projekt Skwierzyna–Międzychód otwiera nowe perspektywy, Gorzów Wielkopolski wciąż zmaga się z problemami komunikacyjnymi. Kluczowa dla miasta linia kolejowa nr 203 (Kostrzyn–Tczew), biegnąca przez Gorzów, nadal nie jest zelektryfikowana. To ogranicza możliwości rozwijania nowoczesnych, szybszych i bardziej ekologicznych połączeń.
Dodatkowo mieszkańcy wielokrotnie zwracali uwagę na ograniczoną ofertę połączeń dalekobieżnych. Choć PKP Intercity sukcesywnie zwiększa liczbę kursów, wciąż brakuje bezpośrednich, codziennych połączeń do Warszawy i większych miast regionalnych.
Kierunek: spójność
Eksperci podkreślają, że aby w pełni wykorzystać potencjał inwestycji w ramach Kolej+, potrzebne są kolejne działania – zarówno w zakresie elektryfikacji linii 203, jak i zwiększenia oferty przewoźników dalekobieżnych. Tylko wtedy Gorzów i północna część województwa zyskają pełnoprawne miejsce w krajowej sieci kolejowej.
Realizacja projektu Skwierzyna–Międzychód to jednak krok milowy w kierunku poprawy dostępności transportowej regionu. Jeśli harmonogram zostanie dotrzymany, w 2029 roku mieszkańcy będą mogli korzystać z nowoczesnych połączeń, które na nowo połączą Gorzów z Międzychodem i Poznaniem.
Magistrala czas start!
Podczas wydarzenia na gorzowskim dworcu PKP podpisano także list intencyjny ws. budowy magistrali zachodniej.
Magistrala zachodnia to koncepcja połączenia Zielonej Góry i Gorzowa Wlkp. linią kolejową z pominięciem stacji Zbąszynek i związana jest z koniecznością budowy nowej linii z Łęgowa Sulechowskiego koło Sulechowa przez Świebodzin do Gościkowa koło Międzyrzecza.
Jak wskazuje PKP PLK, magistrala ta stanowić będzie efektywną sieć połączeń pasażerskich na osi Szczecin – Kostrzyn nad Odrą – Gorzów Wielkopolski (dodatkowa koncepcja na odcinku Szczecin – Myślibórz – Gorzów Wielkopolski) – Skwierzyna – Międzyrzecz – Świebodzin – Sulechów – Zielona Góra (i dalej w kierunku miast Wrocław / Bolesławiec / Jelenia Góra).
Celem współpracy jest opracowanie dokumentacji przedprojektowej tj. studium wykonalności z perspektywą uruchomienia osobnego działania na rzecz przygotowania dokumentacji projektowej dla tzw. magistrali zachodniej zakładającej modernizację istniejących linii kolejowych, ich elektryfikację oraz budowę nowych odcinków linii kolejowych umożliwiających prowadzenie ruchu pociągów pasażerskich z prędkością do 160 km/h (z geometrią umożliwiającą osiągnięcie prędkości 200km/h, na wybranych odcinkach), uwzględniając:
1) modernizację linii kolejowej nr 367 na odcinkach Gorzów Wielkopolski – Skwierzyna i Skwierzyna – Międzyrzecz;
2) modernizację linii kolejowej nr 375 na odcinku Międzyrzecz – Gościkowo (– Łagów);
3) poprawę przepustowości linii kolejowych nr 358 i 379 na odcinku Sulechów – Czerwieńsk Wschód – Czerwieńsk oraz Sulechów – wiadukt drogowy S3 (odcinek dwutorowy);
4) poprawę przepustowości linii kolejowej nr 436 na odcinku Czerwieńsk Wschód – Czerwieńsk Południe wraz z odcinkiem stycznym linii kolejowej nr 273 Zielona Góra – Czerwieńsk oraz z lokalizacją peronu Czerwieńsk Południe (w ciągu linii kolejowych nr 273 i 436);
5) działania inwestycyjne związane z realizowanym zadaniem w ramach Programu Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej + do 2029 roku pn.: „Prace na linii nr 363 na odcinku Skwierzyna – Międzychód”;
6) budowę nowej linii kolejowej na odcinku Gościkowo – Świebodzin o długości około 15 km;
7) modernizację stacji Świebodzin;
8) budowę nowej linii kolejowej na odcinku Świebodzin – Łęgowo Sulechowskie o długości około 17 km – wraz z dodatkową zmianą „trasowania” linii kolejowej nr 358 na odcinku Łęgowo Sulechowskie – Babimost, w celu stworzenia możliwości obsługi Portu Lotniczego Zielona Góra – Babimost z wykorzystaniem transportu kolejowego;
9) działania inwestycyjne Ministerstwa Obrony Narodowej do 2029/2030 r. na stacji Międzyrzecz;
10) budowę lub odbudowę linii kolejowych na odcinku Szczecin – Myślibórz – Gorzów Wielkopolski w nowym śladzie bądź z wykorzystaniem odcinków linii kolejowych nr 411, 415, 422;
11) budowę łącznicy w Kostrzynie nad Odrą łączącą linie kolejowe nr 203 i 273, umożliwiającą przejazd w relacji Gorzów Wielkopolski – Kostrzyn nad Odrą – Szczecin/ Rzepin i Zielona Góra;
12) budowę nowej linii kolejowej na odcinku Nowogrodziec LK 283 do styku z LK 279 (w okolicy stacji Lubań Śląski) o długości około 7 km, wraz z optymalizacją geometrii linii kolejowej nr 283 na odcinku Zebrzydowa – Nowogrodziec.
List intencyjny jest wstępem do realizacji tego przedsięwzięcia.
