Wydarzenie „Trzciel Pomiędzy – poznajmy nasze przodkinie i przodków” było zaproszeniem do zatrzymania się i uważnego spojrzenia wstecz, po to, by lepiej zrozumieć, kim jesteśmy dziś i dokąd zmierzamy.
1 lutego 2026 roku Gminne Centrum Kultury w Trzcielu stało się czymś więcej niż tylko miejscem spotkania. Stało się przestrzenią dialogu – między pokoleniami, doświadczeniami, historiami zapisanymi w pamięci rodzinnej i tej zbiorowej.
Pamięć o historii
Inicjatywa, o której mówiła Elżbieta Kaczmarek – rodowita Trzcielanka, edukatorka i społeczniczka – wyrasta z potrzeby odbudowywania lokalnej tożsamości. Nie tej pomnikowej, zamkniętej w datach i archiwach, lecz żywej, opartej na relacjach, rozmowie i empatii. Trzciel „pomiędzy” to miejsce pogranicza: geograficznego, historycznego, kulturowego. To właśnie tu szczególnie wyraźnie widać, jak losy ludzi splatają się z wielką historią.
Podczas spotkania wybrzmiały opowieści regionalistów i mieszkańców – o Trzcielu sprzed wojny, o dramatycznych przesiedleniach, o pierwszych latach po 1945 roku, gdy nic nie było pewne: ani dom, ani przyszłość, ani poczucie „bycia u siebie”. Wspomnienia Krzysztofa Pacholika, Ryszarda Zgody czy refleksje Wojciecha Olejniczaka pokazywały, że wspólnota często rodziła się oddolnie – na podwórkach, w dziecięcych zabawach, ponad podziałami, które istniały w głowach dorosłych. To właśnie dzieci, nie pytając o pochodzenie, budowały pierwsze mosty. W części panelowej wziął udział także regionalista dr Karol Górski oraz Katarzyna Sztuba-Frąckowiak.
Szczególne miejsce w wydarzeniu zajęła perspektywa kobiet. W ramach działań Rady Kobiet Województwa Lubuskiego mocno wybrzmiał głos o konieczności przypominania historii przodkiń – tych, które często pozostawały w cieniu oficjalnych narracji, a bez których nie byłoby dzisiejszej rzeczywistości. Jak podkreślały uczestniczki, pamięć o kobietach to nie tylko hołd dla przeszłości, ale także źródło wzorców i wartości, z których możemy czerpać dziś.
Symbolicznym elementem wydarzenia był pokaz mody stylizowany na lata 20. i 30. XX wieku, przygotowany przez członkinie Rady Kobiet Województwa Lubuskiego. Historyczne stroje stały się opowieścią samą w sobie – o codzienności, aspiracjach, sile i elegancji kobiet sprzed stu lat. Moda okazała się tu językiem pamięci, który przemawia bez słów, łącząc estetykę z historią.
Wydarzenie w Trzcielu było częścią szerszego historycznego szlaku po regionie, którego celem jest wspominanie przodków, ze szczególnym uwzględnieniem przodkiń, i budowanie dialogu wokół lokalnego dziedzictwa. W spotkaniu wzięli udział m.in. Anna Synowiec, przewodnicząca Sejmiku Województwa Lubuskiego, Natalia Burdz, pełnomocniczka marszałka ds. równości, oraz Jacek Ignorek, burmistrz Trzciela – co podkreśliło rangę i znaczenie tej inicjatywy dla całego regionu.
Bliżej siebie
„Trzciel Pomiędzy” to proces, nie jednorazowe wydarzenie. To laboratorium społecznych innowacji, żywy organizm tworzony przez mieszkańców. Spacer historyczny, rozmowa, pokaz, wspólne muzykowanie czy spotkanie w domu kultury są jedynie pretekstami do czegoś ważniejszego: bycia bliżej siebie, budowania odpornej na kryzysy wspólnoty i uczenia się wrażliwości na drugiego człowieka.
Bo być może właśnie w tym „pomiędzy” – między przeszłością a przyszłością, między pamięcią a codziennością – kryje się największa siła Trzciela.
Elżbieta Kaczmarek
edukatorka, rodowita Trzcielanka, członkini Rady Kobiet Województwa Lubuskiego
„Trzciel Pomiędzy to inicjatywa, która ma pomóc nam budować i odbudowywać lokalną tożsamość. Chcemy sprawdzić, kim jesteśmy, skąd przybyliśmy i dokąd zmierzamy.”
„Zależy nam na stworzeniu namacalnego dialogu międzypokoleniowego – między starszymi i młodszymi – opartego na rozmowie, empatii i patrzeniu na siebie oczami naszych przodków.”
„Spotykamy się pod różnymi pretekstami: spaceru historycznego, pokazu, rozmowy. Najważniejsze jest jednak to, by być bliżej sąsiada i wrażliwym na potrzeby drugiego człowieka.”
Wojciech Olejniczak
kierownik Muzeum Ziemi Zbąszyńskiej i Regionu Kozła
„Oddolne inicjatywy, takie jak ‘Trzciel Pomiędzy’, budzą naszą świadomość historyczną i skłaniają do refleksji. Bez przeszłości trudniej patrzeć w przyszłość.”
„Pogranicze zawsze było bogate w emocje i ludzkie losy. To miejsce przełomów, wysiedleń, zasiedleń i nieustannego pytania o to, gdzie jest dom.”
„Przyszedł czas na mądrość o przeszłości – na zrozumienie historii, która przez lata była spychana w niebyt, a która jest także naszym dziedzictwem.”
Krzysztof Pacholik
regionalista, historyk
„Historia regionalna jest nam najbliższa, bo to są nasze korzenie – Trzciela i okolic.”
„Rok 1945 był momentem przełomowym. To wtedy te ziemie zaczęli zasiedlać ludzie z różnych stron Polski, którzy musieli nauczyć się życia od nowa.”
Ryszard Zgoda
mieszkaniec Trzciela, osadnik powojenny
„Rodzice trzymali się swoich grup, ale my – dzieci – bawiliśmy się razem. Nie miało znaczenia, kto skąd przyjechał.”
„To przez dzieci rodziła się wspólnota. Dla nas Trzciel był po prostu miejscem do życia.”
Karol Górski
doktor nauk humanistycznych, regionalista
„Historia pogranicza nie jest łatwa, ale to właśnie ona uczy nas zrozumienia i odpowiedzialności za miejsce, w którym żyjemy.”
„Mieszkamy w tych samych domach, chodzimy tymi samymi ulicami – ta przeszłość jest częścią nas, niezależnie od tego, jak długo tu jesteśmy.”
Wioletta Reszkowska
Rada Kobiet Województwa Lubuskiego
„Wiele kobiet w przeszłości wypracowało wartości i prawa, z których dziś korzystamy. Wracanie do tych wzorców jest bezcenne.”
„Pamięć o kobietach historii to nie tylko szacunek dla przeszłości, ale fundament naszej współczesnej tożsamości.”
Program wydarzenia
„Trzciel Pomiędzy – poznajmy nasze przodkinie i przodków”
📅 1 lutego 2026 r.
📍 Gminne Centrum Kultury w Trzcielu, ul. Poznańska 9
12:00
🔹 Otwarcie spotkania
Powitanie gości i wprowadzenie do idei inicjatywy „Trzciel Pomiędzy”
12:15
🔹 Pokaz mody XX-lecia międzywojennego
Stylizacje inspirowane latami 20. i 30. XX wieku
w wykonaniu członkiń Rady Kobiet Województwa Lubuskiego
🔹 Prezentacja strojów przez członkinie Rady Kobiet Województwa Lubuskiego
Inspiracje historyczne i własne interpretacje
🔹 Prezentacja projektu
„Lubuszanki – kobiety w historii naszego regionu”
12:30
🔹 Panel regionalistów
Rozmowa o historii Trzciela i pogranicza
Uczestnicy:
• Krzysztof Pacholik
• Wojciech Olejniczak
• Katarzyna Sztuba-Frąckowiak
• Karol Górski
13:15
🔹 Aleksandra Górska
Krótkie warsztaty podstaw komunikacji w języku migowym
13:30
🔹 Rozmowa z mieszkańcami Trzciela – „Wspominają”
Wspomnienia i osobiste historie
Uczestnicy:
• Ryszard Zgoda
• Lidia Kłosowska
• Maria Łysakowska
14:15
🔹 Pokaz ptaków drapieżnych
W trakcie wydarzenia:
🎶 wspólne muzykowanie z akordeonistą
🎬 projekcja filmu „Trzcielscy Plecionkarze”
🖼️ wystawa „Pracowita Prowincja. Ginące zawody”
