Jak nienawidząc siebie, można zakochać się w odbiciu własnego „ja” w drugiej osobie? Dlaczego idealny partner nagle zamienia się w oprawcę, a jednak to ofiara czuje się winna? Ale przede wszystkim – jak wygląda życie „po” narcyzie?
„Metamorfoza Narcyza”, pierwsza premiera Lubuskiego Teatru w 2026 roku, to wiwisekcja schematu, w którym jeden człowiek zdobywa władzę nad drugim. Jak mówi reżyser Michał Telega, historia jest kolażem prawdziwych świadectw osób, które doświadczyły przemocy narcystycznej.
— Mózg osoby, która doświadczyła narcyzmu, jest mózgiem człowieka, który wrócił z wojny: taki człowiek ma PTSD. Chcielibyśmy ten spektakl dedykować ofiarom i mówić o tym jako szerszym zjawisku, które powinno zostać zauważone — mówi wprost reżyser.
Spektakl wnika w codzienne strategie kontroli, które narcyz stosuje wobec swoich ofiar: gaslighting, karanie ciszą, zastraszanie, love bombing, umniejszanie, stopniowe uzależnianie. Ten ciężar twórcy próbują jednak osadzić w formie, która nie przytłacza dosłownością. Pojawiają się autentyczne materiały – zapisy rozmów, SMS-y, maile, wychodząc poza klasyczną scenę. Całość jest przefiltrowana przez metaforę i teatralną konwencję – tak, by widz miał przestrzeń na własną refleksję.
— Wydaje mi się, że każdy wątek dotyczący przemocy, traumy, przemocy domowej – tej cichej – jest wart namysłu właśnie w formie pytań, a nie stanowczych odpowiedzi — zaznacza Michał Telega, dodając, że współczesny teatr powinien podejmować dyskurs o przemocy, jednocześnie nie reprodukując jej.
Życie „po”.
Metamorfoza Narcyza” nie boi się pokazać mechanizmy władzy i manipulacji.
— Osoby narcystyczne nie zwracają uwagi na to, jak czuje się druga osoba. Wręcz przeciwnie – zależy im na tym, żeby ta osoba czuła się jak najgorzej, żeby poprzez uniżenie podwyższać wartość własnego „ja” — mówi Paweł Kiedrowski, wcielający się w tytułową postać.
Rita, bohaterka przedstawienia, decyduje się opowiedzieć o traumie publicznie, próbując raz na zawsze uwolnić się od strachu przed zemstą i odzyskać kontrolę nad swoim życiem. Widz śledzi nie tylko sam cykl przemocy, lecz także konsekwencje, które pozostają długo po jego zakończeniu.
— Praca nad wejściem w buty osoby, która jest ofiarą przemocy narcystycznej, to bardzo trudne zadanie. Towarzyszy temu stres, lęk i myślę, że będzie on obecny w każdym przebiegu spektaklu. Trudne jest zagubienie siebie, zaufanie komuś w relacji tak, że kwestionuje się własną osobę — opowiada odtwórczyni roli, Małgorzata Polak.
Spektakl oglądamy z perspektywy narratora, w którego wciela się Paweł Hurnik. Muzykę do przedstawienia skomponował Daniel Grupa, scenografię i kostiumy przygotowała Maja Sawicka, a charakteryzację Patrycja Srokowska. Inspicjentką i choreografką jest Anastasiia Shcherbyna.
„Metamorfoza Narcyza” w reżyserii Michała Telegi zadebiutuje na Scenie Teatru Lalek 7 lutego 2026 roku. Wcześniej, teatr zaprasza do rozmowy wokół tytułowej relacji.
Przy okazji premiery „Metamorfozy Narcyza” Lubuski Teatr zaprasza widzów do szerszej refleksji nad narcyzmem – zarówno w życiu codziennym, jak i w sztuce. 4 lutego o godz. 17:00 odbędzie się prelekcja „Narcyz w relacji. Gaslighting, love bombing i red flags”, podczas której psycholog Zbigniew Piotr Kamrat omówi mechanizmy przemocy psychicznej i sposoby odzyskiwania sprawczości po toksycznych związkach. Dzień później, 5 lutego, odbędzie się spotkanie „Narcyz patrzy w lustro”, poświęcone temu, jak motyw narcyza funkcjonuje w kulturze i sztuce – od mitu, przez literaturę, aż po współczesny teatr. Oba wydarzenia pozwolą widzom lepiej zrozumieć, co kryje się pod pojęciem narcyzmu i jak wpływa on na życie „po” trudnych relacjach.
