Neuroróżnorodność oznacza, że ludzie myślą, komunikują się i działają na różne sposoby. Autyzm, ADHD czy inne formy neurodywergencji nie są deficytem – są częścią ludzkiej różnorodności.
Szacuje się, że nawet do 20 procent społeczeństwa funkcjonuje neurodywergentnie. Mimo to obecny rynek pracy wciąż często nie jest przygotowany na tę różnorodność.
W odpowiedzi na te wyzwania powstał projekt Neuroday – wydarzenia poświęconego neuroróżnorodności w pracy, edukacji i życiu społecznym. Konferencja odbędzie się 9 marca w godzinach 10:00–14:00 w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim i skierowana jest zarówno do młodych osób neuroróżnorodnych, jak i pracodawców, instytucji, nauczycieli oraz wszystkich zainteresowanych budowaniem bardziej otwartego rynku pracy.
Różnorodność to szansa – ale też wyzwania
Celem Neuroday jest pokazanie, że neuroróżnorodność w zespołach pracowniczych to szansa na rozwój, innowacyjność i konkurencyjność, ale także temat, który wymaga dialogu, wiedzy i odwagi. Organizatorzy nie uciekają od trudnych pytań – chcą mówić zarówno o potencjałach, jak i o realnych wyzwaniach związanych z zatrudnianiem osób neuroróżnorodnych.
– Chcemy otwierać zarówno młodych ludzi, jak i pracodawców na inne sposoby funkcjonowania. Neuroróżnorodność nie jest problemem – problemem jest brak przygotowania systemu – podkreśla Agnieszka Beszczyńska, prezeska Fundacji Rozwoju Efektywnej Edukacji FREE.
Fundacja i Izba – wspólny cel
Organizatorem wydarzenia jest Fundacja Rozwoju Efektywnej Edukacji FREE, a partnerem Lubuska Izba Rzemieślnicza w Gorzowie Wielkopolskim. Obie instytucje działają na rzecz wspierania młodych dorosłych oraz otwierania rynku pracy na osoby z różnymi potrzebami w ramach projektu NeuroAkademia.
– Rynek pracy potrzebuje różnorodności. Współpraca przy Neuroday to odpowiedź na realne potrzeby pracodawców i pracowników. Chcemy pokazywać, że zatrudnianie osób neuroróżnorodnych jest możliwe i wartościowe – mówi Karol Mazur, dyrektor Lubuskiej Izby Rzemieślniczej.
Program pełen perspektyw
Agenda Neuroday obejmuje zarówno wystąpienia eksperckie, jak i głosy osób z doświadczeniem neuroróżnorodności. W programie znalazły się m.in.:
- panel „Neuroróżnorodni o sobie”,
- projekcja filmu Talenty, fiksacje, potencjały,
- rozmowa o korzyściach i wyzwaniach dla pracodawców,
- wystąpienia poświęcone drodze do pracy, edukacji i diagnozie,
- perspektywa teatru jako narzędzia terapeutycznego,
- spojrzenie naukowe na regionalny rynek pracy.
W wydarzeniu udział wezmą m.in. przedstawiciele świata nauki, biznesu, kultury, psychoterapii oraz osoby neuroróżnorodne, które podzielą się własnymi historiami.
Neuroday to nie tylko konferencja, ale także przestrzeń spotkania i networkingu – moment, w którym różne środowiska mogą się usłyszeć i zrozumieć. Organizatorzy podkreślają, że zmiana zaczyna się od rozmowy i uważności.
Gdy ktoś naprawdę widzi człowieka
Jednym z najbardziej poruszających przykładów sensu tych działań jest Julia Woźniak – młoda dorosła mierząca się z autyzmem i ADHD, dziś odbywająca staż w Lubuskiej Izbie Rzemieślniczej.
Do Fundacji FREE trafiła przypadkiem.
„Godziłam się wtedy z przyjaciółką i trafiłam na Lubuski Piknik Zdrowia. Było stoisko fundacji. Od słowa do słowa, przy moim profilu sensorycznym, zaproponowały mi pomoc. To było magiczne. Wtedy wszystko zaczęło się układać.”
Dziś Julia ma swoje obowiązki, poczucie sprawczości i – co najważniejsze – bezpieczną przestrzeń.
„Pierwszy raz czuję się zaopiekowana. Bezpieczna. Szanowana… nawet kochana. Oni są jak rodzina. Kiedy wychodzę coś załatwić, mówią: ‘Uważaj na siebie’. To super uczucie.”
Jej wcześniejsza droga była pełna odrzucenia:
„CV, rozmowy, zero odzewu. Zastanawiałam się, co robię nie tak. A teraz możliwości spadły mi z nieba jak wygrana w totka. I to lepsza wygrana niż pieniądze – bo wygrałam dom. Pokazuję, że jestem”
Dziś Julia wierzy, że Neuroday i Neuroakademia realnie zmieniają życie:
„To, co robimy, jest bardzo ważne. Ludzie mogą zobaczyć, że jest rozwiązanie. Że jest dla nich miejsce. Że mogą mieć pracę.”
Teatr, który uczy relacji
Współorganizatorem Neuroday jest Teatr im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim. Dla Artura Nełkowskiego, aktora teatru, scena to coś więcej niż sztuka.
„Teatr to prawdziwy trening umiejętności społecznych. Uczy uważności, słuchania, bycia w relacji. Daje przestrzeń, by mówić o pasjach i talentach – a to dla osób neuroróżnorodnych bywa kluczowe.”
Jak podkreśla, teatr potrafi pokazać, że różnorodność jest wartością, a nie odstępstwem od normy.
Dialog zamiast schematów
Psychoterapeutka Marta Podolecka, współpracująca z projektem, zwraca uwagę na wagę komunikacji:
„Osoby neuroróżnorodne komunikują się inaczej. Mają trudności sensoryczne, emocjonalne, z planowaniem. Pracodawców trzeba uwrażliwić – jak wspierać, jak rozmawiać, jak budować relacje. W tym lęku kryje się ogromny, niewykorzystany potencjał.”
Jej zdaniem największa luka pojawia się po zakończeniu edukacji:
„Młody dorosły zostaje sam. Często nie podejmuje pracy, bo boi się ujawnić swoją neuroróżnorodność albo nie jest w stanie funkcjonować w typowych warunkach.”
Klub Integracji Społecznej – bezpieczna przestrzeń
Odpowiedzią na tę lukę jest Klub Integracji Społecznej dla młodych dorosłych neuroróżnorodnych, prowadzony przez Fundację FREE. Spotkania odbywają się w każdą środę o 18:00 przy ul. Drzymały 11 w Gorzowie Wlkp.
To miejsce:
- bezpieczne,
- darmowe,
- oparte na akceptacji i wzajemnym wsparciu.
Jak mówi Julia:
„To przestrzeń, gdzie różnice są ok. Ktoś jest nadwrażliwy? W porządku. Ktoś przerwie? Mówimy: ‘dokończ’. Tu chodzi o bycie razem.”
Są rozmowy, gry, nauka tworzenia portfolio, integracja – i coś najważniejszego: poczucie, że nie jest się samemu.
Wydarzenie Neuroday jest współorganizowane z Teatrem im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim, współfinansowane ze środków Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Zielonej Górze i objęte honorowym patronatem Marszałka Województwa Lubuskiego Sebastiana Ciemnoczołowskiego. Patronat medialny sprawują Radio Zachód oraz Lubuskie Centrum Informacyjne.
