Demokracja miała być systemem równowagi. Obywatele wybierają władzę, władza odpowiada przed obywatelami, a państwo służy wszystkim. Pięknie. W praktyce polityka zamienia się w pole bitwy skrajności. Zamiast sporów o rozwiązania mamy plemienne wojny. Zamiast argumentów – emocje. Zamiast kompromisu – przekonanie, że przeciwnika trzeba wdeptać w glebę. Demokracja to bokserski ring.
Co się dzieje? Przez dziesięciolecia fundamentem demokracji była klasa średnia. Ludzie, którzy mieli pracę, względne bezpieczeństwo, perspektywę lepszego życia. To oni byli stabilizatorem systemu. Dziś ten fundament pęka. Bogaci są coraz bogatsi, a mają poczucie, że system przestał działać na ich rzecz. Klasa średnia się kurczy, a razem z nią znika poczucie wspólnoty interesów. Włącza się system, w którym wyborcy głosują, ale realna władza pozostaje w rękach wielkich pieniędzy, korporacji, zamkniętych elit. Arystokratów, którzy posługują się populizmem i dowodzą, że są jednymi z nas.
Nic dziwnego, że pojawia się pokusa prostych rozwiązań. Silnego przywódcy. Jednoznaczne decyzje, szybkie działanie bez oglądania się na procedury. Demokracje często nie upadają w wyniku zamachów stanu, ale umierają powoli, gdy zmęczeni chaosem obywatele zaczynają tęsknić za „porządkiem”, za prostymi definicjami.
Zapewne to świat zmienił się szybciej niż nasze instytucje. Tempo życia, rewolucja technologiczna, natłok informacji, media społecznościowe i wszystko to sprawia, że człowiek coraz częściej czuje, że tonie. W świecie, w którym każdego dnia docierają do nas tysiące sprzecznych komunikatów, łatwo stracić orientację. A kiedy jednostka gubi się w chaosie, naturalną reakcją staje się szukanie prostych odpowiedzi i silnego przewodnika.
Demokracja wymaga cierpliwości, kompromisu, zaufania do instytucji i do innych ludzi. A zaufanie jest dziś towarem deficytowym w życiu publicznym. Nic więc dziwnego, że politycy z przyklejonymi uśmiechami kojarzą się bardziej ze sprzedawcami garnków i kołder niż ze strażnikami demokracji.
Będzie pan zadowolony!
