Co to jest odporność cyfrowa młodych? Wyposażenie ich w taką wiedzę, żeby potrafili odróżnić fake news od prawdy. Manipulacje w sieci, czy oszustwa internetowe to dzisiaj plaga. Tymczasem świat młodych właściwie przeniósł się do sieci. W Gorzowie Wielkopolskim odbyła się konferencja „Cyber Czat” – wydarzenie poświęcone edukacji cyfrowej, bezpieczeństwu w sieci i walce z dezinformacją wśród młodych. Nauczyciele, edukatorzy i przedstawiciele instytucji spotkali się, by wspólnie szukać sposobów na budowanie odporności cyfrowej w szkołach i społecznościach lokalnych.
– Czasami rzuci się coś nieprawdziwego o koledze, koleżance i to idzie w świat. Są też np. przerobione zdjęcia, czy memy o kimś ze szkoły i już mają „bekę” – mówi Asia, uczennica Zespołu Szkół Gastronomicznych w Gorzowie Wlkp. To powszechne zjawisko w szkołach.
Już podczas otwarcia podkreślano znaczenie edukacji cyfrowej jako jednego z filarów nowoczesnej szkoły. Jak zaznaczyła Joanna Sterzyńska-Lindberg, Dyrektor Przedstawicielstwa Regionalnego Komisji Europejskiej we Wrocławiu – „Świadomy i wyedukowany młody człowiek to osoba odporna na manipulację i dezinformację. Edukacja cyfrowa to nie dodatek, lecz konieczność w XXI wieku.”
Warto przytoczyć w tym miejscu słowa wojewódzkiego konsultanta ds. psychiatrii dzieci i młodzieży dr Przemysława Zakowicza, który w jednym z wywiadów dla LCI powiedział: – „Internet to dzisiaj dla młodych równoległa rzeczywistość. To życie na dwóch płaszczyznach, od tego nie uciekniemy. To, co możemy zrobić, przede wszystkim jako rodzice, to wyposażyć dzieci w taki „zestaw” wartości, by potrafiły ocenić, że coś jest złe, rani kogoś, obraża, coś jest kłamstwem. Wtedy taki młody człowiek nie będzie tego „podawał dalej”.
Telefony w szkołach – cyfrowe wyzwanie
W programie nie zabrakło tematów budzących emocje – jednym z nich była debata „Co z tymi telefonami w szkołach?”, w której eksperci, m.in. z NASK i Komisji Europejskiej, rozmawiali o równowadze między technologią a dobrostanem uczniów. Z kolei panel o angażowaniu społeczności szkolnej w działania na rzecz cyberbezpieczeństwa pokazał konkretne narzędzia i programy wspierające nauczycieli w codziennej pracy.
Szczególne zainteresowanie wzbudziła prelekcja dr. Błażeja Chorosia z Uniwersytetu Opolskiego, który w przystępny sposób uporządkował pojęcia dotyczące cyberzagrożeń. O standardach ochrony małoletnich w środowisku cyfrowym opowiadała Agata Dawidowska z Fundacji Instytut Cyfrowego Obywatelstwa, wskazując, że „higiena cyfrowa powinna stać się częścią szkolnego programu wychowawczego, tak samo jak bezpieczeństwo fizyczne.”
Warsztaty: praktyka zamiast teorii
W drugiej części konferencji uczestnicy wzięli udział w warsztatach praktycznych, które pozwoliły na zastosowanie zdobytej wiedzy. Nauczyciele i edukatorzy ćwiczyli m.in. rozpoznawanie dezinformacji, analizowali przykłady hejtu w sieci oraz uczyli się, jak rozmawiać z młodzieżą o odpowiedzialności cyfrowej. Tematyka zajęć obejmowała m.in. „Rola hejtu w eskalowaniu dezinformacji”, „Co robią dzieci w sieci?” oraz „Narzędzia do przeciwdziałania dezinformacji”.
– Jedno kłamstwo powtarzane kilkadziesiąt razy staje się prawdą. Tak jest także w internecie. Musimy wiedzieć, falą hejtu i manipulacji skutecznie walczyć – podkreślali organizatorzy.
Konferencja, zorganizowana przez Przedstawicielstwo Regionalne Komisji Europejskiej, Europe Direct Zielona Góra oraz Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Gorzowie Wielkopolskim, odbyła się 6 listopada 2025 roku w Zespole Szkół Gastronomicznych im. Febronii Gajewskiej-Karamać. Wydarzenie wpisało się w obchody Europejskiego Miesiąca Cyberbezpieczeństwa i objęte zostało patronatem honorowym Wojewody Lubuskiego Marka Cebuli, Marszałka Województwa Sebastiana Ciemnoczołowskiego oraz Lubuskiego Kuratora Oświaty Mariusza Biniewskiego.
Hubert Harasimowicz – wicemarszałek województwa lubuskiego podniósł problem zagrożeń związanych ze sztuczną inteligencją. „Cyberświat, sztuczna inteligencja, AI, to nie jest tylko bezpieczeństwo. To jest zagrożenie, którego nie widać namacalnie. Ono jest, powiem tak, troszeczkę z racji mojego zawodu po strażacku – jak tlenek węgla. To jest taki cichy zabójca, którego nie widać, ale jak jest skutek, to jest już…”
Mariusz Biniewski – kurator lubuski podkreślił, że od rewolucji cyfrowej nie uciekniemy. „Przed polską szkołą ogromne wyzwanie – z jednej strony mówimy o rewolucji cyfrowej, o cyfryzacji szkół i placówek, a z drugiej o ogromnych zagrożeniach. Większość młodych ludzi, nawet ponad pięć godzin w ciągu doby, spędza w przestrzeni wirtualnej. W wiadomości dotyczące tego muszą zostać wyposażeni dyrektorzy i nauczyciele.”
Joanna Sterzyńska-Lindberg – dyrektorka Przedstawicielstwa Regionalnego Komisji Europejskiej we Wrocławiu
„Komisja Europejska już od ponad 20 lat prowadzi programy z wszystkimi krajami Unii Europejskiej, ale również z partnerami na całym świecie, aby organizować pomoc, współpracę i informację.”
To nasza nowa rzeczywistość, a młodych ludzi codzienność – mówi Marek Cebula – wojewoda lubuski
„Nie znam dzisiaj młodego człowieka, często bywam w szkołach, który nie nosi przy sobie takiego małego urządzenia. Każdy z nas, właściwie dzisiaj, korzysta z cyberprzestrzeni, z połączenia albo właściwie ze świata, w którym dzieją się rzeczy, o których często młodzi ludzie chcieliby usłyszeć od nas, dorosłych, bo to my, dorośli, stworzyliśmy świat cyberprzestrzeni.”
