Czy wielowiekowa receptura może stać się fundamentem nowoczesnego, innowacyjnego biznesu w Polsce? Historia Marka Kołodziejskiego z Zielonej Góry pokazuje, że tak – i że czasem największe zmiany zaczynają się od bardzo osobistych decyzji.
Natto, tradycyjny produkt kuchni japońskiej, znany od ponad dwóch tysięcy lat, przez długi czas pozostawał w Europie niemal nieznany. Powstaje z fermentowanej soi, ale jego wyjątkowość nie polega wyłącznie na egzotycznym pochodzeniu. To efekt naturalnego procesu, w którym – dzięki działaniu bakterii – zwykły surowiec zamienia się w produkt o niezwykłych właściwościach prozdrowotnych.
Dla Marka Kołodziejskiego natto nie było jednak początkowo biznesowym pomysłem, a odpowiedzią na bardzo konkretny problem. Po pięćdziesiątce usłyszał diagnozę, którą słyszy wielu: nadciśnienie, wysoki cholesterol, początki poważniejszych schorzeń. Recepta była prosta – leki do końca życia. On postanowił poszukać innej drogi niż co miesiąc wychodzić z apteki z workiem lekarstw.
– Nie chciałem funkcjonować z torbą tabletek – wspomina. – Zacząłem szukać, czy istnieje naturalna alternatywa.
Tak trafił na natto. Najpierw zamawiał je z Japonii, później – jako inżynier – postanowił samodzielnie odtworzyć proces produkcji. To, co w internecie wyglądało na proste, w rzeczywistości okazało się wieloletnim wyzwaniem. Przez trzy lata, metodą prób i błędów, w warunkach dalekich od laboratoryjnych, powstawały kolejne wersje produktu. Każda próba trwała tydzień. Każdy błąd oznaczał powrót do punktu wyjścia.
To właśnie na tym etapie najpełniej widać, czym jest innowacja. Nie spektakularnym przełomem, lecz konsekwencją, cierpliwością i gotowością do szukania własnych rozwiązań tam, gdzie nie ma gotowych odpowiedzi. Konsekwencja pana Marka została wyróżniona m.in. Nagrodą Gospodarczą Marszałka Województwa Lubuskiego 2024.
Dziś Marek Kołodziejski jest jedynym producentem ekologicznego natto w Europie. Co więcej – jego produkt trafia nie tylko na rynki zachodnie, ale również… do Japonii. Paradoksalnie to właśnie tam doceniono efekt „europejskiego podejścia” – odejścia od sztywnego trzymania się tradycyjnej receptury na rzecz jej twórczego rozwinięcia.
Bo siłą tego projektu jest połączenie dwóch światów.
Z jednej strony – wielowiekowa tradycja i naturalny proces fermentacji. Z drugiej – współczesna nauka i technologia. Produkcja natto w Zielonej Górze jest dziś w dużej mierze skomputeryzowana. Precyzyjna kontrola temperatury, wilgotności i przebiegu fermentacji pozwala zachować powtarzalność i wysoką jakość produktu. -Tradycja daje fundament, ale to technologia pozwala ją rozwijać – podkreśla przedsiębiorca.
Na tym jednak nie koniec. Kolejnym krokiem było dostosowanie produktu do europejskich odbiorców. Natto, choć niezwykle wartościowe, ma specyficzny smak i konsystencję. Dlatego powstały nowe formy – m.in. natto liofilizowane czy produkty o różnych wariantach smakowych.
To już nie tylko żywność, ale przykład tzw. żywności funkcjonalnej – łączącej wartości odżywcze z konkretnymi korzyściami dla zdrowia. Droga od pierwszych eksperymentów do rozwiniętego biznesu nie była jednak wolna od ryzyka. Inwestycje, zmiana branży, budowa zaplecza technologicznego – wszystko to wymagało odwagi i determinacji.
– Bez ryzyka nie ma innowacji – mówi wprost Kołodziejski. – Jeśli chcemy zrobić coś nowego, musimy wyjść poza schemat.
Jego historia jest dowodem na to, że innowacyjność nie zawsze oznacza tworzenie czegoś od zera. Czasem polega na odkryciu na nowo tego, co już istnieje – i nadaniu temu współczesnej formy.
W świecie, który coraz częściej szuka równowagi między naturą a technologią, takie podejście może okazać się nie tylko skuteczne, ale wręcz konieczne.
