Po krwawym konflikcie na Bałkanach wydawało się, że Europa na długo zapomni o wojnie. Nie zapomniała. 24 lutego 2022 Rosja rozpoczęła „specjalną operację wojskową”, która tylko według Kremla wojną nie była i nie jest. Pierwsza nowoczesna wojna XXI wieku pod względem efektów, ludzkiego cierpienia nie różni się niczym od tych poprzednich.
Świat obserwuje ciąg dalszy jednego z najcięższych konfliktów zbrojnych XXI wieku — wojny, którą gwałtownie zaostrzyła pełnoskalowa inwazja Federacji Rosyjskiej na Ukrainę 24 lutego 2022 r. — po latach napięć od 2014 r. i aneksji Krymu. Konflikt ten stał się najpoważniejszą próbą bezpieczeństwa europejskiego od czasu II wojny światowej. Przyczyna? Moskwa twierdzi, że dąży do zjednoczenia swoich historycznych terytoriów, a Ukraińcy nie są prawdziwym narodem. Jednak tak naprawdę stoi za tym chęć zdobycia zasobów i zaspokojenie chorego ego przywódcy, który porównuje się z Piotrem Wielkim i Iwanem Groźnym.
I po co to było?
Rosyjskie wojska od czterech lat prowadzą ofensywę na różnych odcinkach frontu, szczególnie we wschodniej i południowej Ukrainie. Pomimo ogromnej przewagi liczebnej, tempo ofensywy jest powolne — zajęte przez Rosję obszary stanowią dziś około 20 proc. terytorium Ukrainy, a postępy od 2023 r. są mierzone w procentach powierzchni.
Jednocześnie pod koniec stycznia i na początku lutego 2026 r. siły ukraińskie ogłosiły odzyskanie około 400 kmkw ziemi, w tym ośmiu osiedli we wschodnim regionie Dnipropietrowska, co podkreśla dynamiczny, choć kosztowny charakter działań wojennych.
Krew i łzy
Bilans strat wojskowych i cywilnych jest ogromny, choć dokładne dane są trudne do potwierdzenia niezależnie z powodu trwających działań wojennych. Najnowsze analizy think tanków i mediów wskazują, że:
Wojska rosyjskie poniosły ponad 1,2 mln ofiar (zabici, ranni, zaginieni), w tym możliwie nawet około 325 000 zabitych — są to straty bezprecedensowe dla jednego państwa od czasów II wojny światowej. Straty ukraińskie to 500 000–600 000 żołnierzy (zabici, ranni, zaginieni), przy szacowanych 100 000–140 000 zabitych.
Po stronie cywilnej Ukraina straciła blisko 16 000 zabitych, ponadto cierpi ogromna liczba rannych i osób dotkniętych traumą wojny, a Rosja zgłosiła kilka tysięcy ofiar cywilnych związanych z konfliktem.
Rosja osiągnęła pewne lokalne postępy, szczególnie w Donbasie i innych rejonach wschodniej Ukrainy, lecz jej zdobycze od 2023 r. są minimalne. Operacje wojskowe stały się wojną pozycyjną i wyniszczającą, z dominacją technologii bezzałogowych: drony stanowią teraz do 80 proc. działań bojowych, zmieniając naturę walki.
I po co to było?
Polska od początku pełnoskalowej inwazji stała się jednym z najważniejszych partnerów Ukrainy w Europie. Finansowo i humanitarnie Polska przekazała wsparcie o wartości około 25 mld euro (ponad 100 mld zł) w latach 2022–2023, obejmujące pomoc bezpośrednią, gospodarczą i na rzecz uchodźców — co stanowiło jedną z najwyższych relacji pomoc/PKB na świecie. Łącznie wsparcie (budżet państwa, pomoc socjalna i dla uchodźców) wyniosło równowartość ponad 4,9 proc. polskiego PKB.
Polska przekazała Ukrainie dziesiątki pakietów sprzętu militarnego o wartości co najmniej kilkunastu miliardów złotych, w tym amunicję, pojazdy bojowe i inny ciężki sprzęt, a także prowadzi szkolenia wojskowe. Ponadto Polska przyjęła na swym terytorium około 1,7 mln Ukraińców, z których wielu otrzymało ochronę prawną, dostęp do usług publicznych i pracy.
W 2026 r. Polska przesyła też konkretne rozwiązania humanitarne — np. setki agregatów prądotwórczych, aby łagodzić skutki rosyjskich uderzeń w ukraińską infrastrukturę energetyczną zimą.
Bez światełka w tunelu
Po niemal czterech latach wojny perspektywy jej zakończenia pozostają niepewne, zwłaszcza wobec – delikatnie mówiąc – dziwnych ruchów prezydenta USA. Wszelkie próby zakończenia, czy chociażby załagodzenia konfliktu zaczynają się i kończą na słowach. Strategiczne cele Rosji – pełna kontrola nad Ukrainą – nie zostały osiągnięte, a opór ukraiński, wsparcie Zachodu i gigantyczne straty Rosji wskazują, że konflikt przerodził się w wyniszczającą wojnę pozycyjną.
Ukraina stoi też przed ogromnym zadaniem odbudowy i transformacji gospodarczej, na które potrzeba setek miliardów dolarów — jednocześnie jej aspiracje integracji z Unią Europejską rosną, choć proces ten może być długotrwały
