Z okazji 80-lecia Teatru im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim rusza wyjątkowy projekt edukacyjno-artystyczny skierowany do przedszkoli i szkół z województwa lubuskiego.
Inicjatywa nie tylko przybliża historię jednej z najważniejszych instytucji kultury w regionie, ale także angażuje młodych mieszkańców w twórcze świętowanie jubileuszu.
Jubileusz 80-lecia Teatru im. Juliusza Osterwy to okazja do wspólnego działania, edukacji i budowania więzi z kulturą. Z tej okazji Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Gorzowie Wielkopolskim oraz Stowarzyszenie Widzów Gorzowskiego Teatru zapraszają przedszkola, szkoły podstawowe i ponadpodstawowe z województwa lubuskiego do udziału w projekcie „W 80 dni dookoła gorzowskiego teatru, czyli wszystkie drogi prowadzą do Osterwy”.
Projekt ma charakter edukacyjno-artystyczny i integracyjny. Jego głównym celem jest uczczenie jubileuszu poprzez aktywne zaangażowanie dzieci i młodzieży w różnorodne działania twórcze. Uczniowie poznają historię i współczesność teatru, a jednocześnie – jako młodzi odbiorcy kultury – będą mogli wyrazić swoje emocje, refleksje i pomysły.
Inicjatywa, która łączy
Inicjatywa łączy edukację, sztukę i lokalną tożsamość. Wśród jej głównych celów znajdują się m.in. upowszechnianie wiedzy o teatrze jako ważnym elemencie dziedzictwa Gorzowa Wielkopolskiego, rozwijanie kompetencji kulturowych i kreatywnych uczniów oraz wzmacnianie relacji między szkołami a instytucjami kultury. Projekt zakłada także rozwijanie umiejętności pracy zespołowej, wypowiedzi artystycznej oraz wykorzystywania narzędzi cyfrowych w edukacji.
Uczestnicy realizują działania w swoich placówkach pod opieką nauczycieli.
– Projekt przewiduje wykonanie co najmniej dwóch z trzech zadań obowiązkowych oraz minimum dwóch dodatkowych aktywności spośród ośmiu propozycji. Wśród zadań obowiązkowych znalazły się m.in. przygotowanie artystycznej książki inspirowanej teatrem, stworzenie okolicznościowej kartki z życzeniami dla instytucji oraz praca literacka lub literacko-plastyczna przedstawiająca wizję teatru za 100 lat. Najciekawsze prace zostaną umieszczone w kapsule czasu zakopanej w teatralnym ogrodzie – mówi pedagog teatralny Magdalena Bożek.
Dodatkowe aktywności obejmują m.in. przygotowanie plakatu jubileuszowego, stworzenie krótkiego materiału wideo, opracowanie quizu o teatrze, projekt scenografii lub kostiumu, a także działania edukacyjne, takie jak lapbooki, gry czy wspólne tworzenie ciekawostek o teatrze.
Projekt nie ma charakteru konkursowego – nie przewidziano nagród, a najważniejsze są zaangażowanie, kreatywność i wspólne doświadczenie kultury. Wszystkie placówki oraz koordynatorzy szkolni otrzymają zaświadczenia potwierdzające udział.
Projekt realizowany będzie od marca do maja 2026 roku. Zgłoszenia przyjmowane są do 15 kwietnia 2026 r. poprzez formularz dostępny na stronie Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego i w mediach społecznościowych. Realizację zadań oraz wymagane materiały – w tym prace obowiązkowe i sprawozdania – należy dostarczyć do 5 maja 2026 r.
Finał projektu zaplanowano na maj 2026 roku – 17 maja odbędzie się wydarzenie podsumowujące dla mieszkańców, a 20 maja dla szkolnych koordynatorów.
Organizatorami inicjatywy są Biblioteka Pedagogiczna Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego w Gorzowie Wielkopolskim oraz Stowarzyszenie Widzów Gorzowskiego Teatru. W realizację projektu zaangażowani są również koordynatorzy: Monika Żołędziejewska (WOM) oraz Magdalena Bożek (Teatr im. J. Osterwy).
Historia teatru
Budynek teatru w Gorzowie (Landsbergu) nie ucierpiał na skutek działań wojennych w 1945 r., a uznawany był (i jest) za najładniejszy obiekt w całym pasie zachodnim. Bezpośrednio po zakończeniu wojny organizowano tam najpierw koncerty a potem przedstawienia amatorskie. 5 stycznia 1946 r. odbyła się inauguracja Miejskiego Teatru, któremu nadano imię Józefa Korzeniowskiego, jako że pierwszą wystawiono sztukę tego autora pt. „Stary kawaler”. Odtwórcą roli tytułowej był dyrektor teatru – Henryk Barwiński. Rok 1946 obfitował w premiery (12) i przedstawienia (blisko 200), teatr wiele grał w okolicznych miejscowościach, ale jego sytuacja finansowa była niepewna i na początku 1947 r. przerwano działalność. Wznowiono ją się 18 października 1947 r. premierą „Dam i huzarów” Aleksandra Fredry pod nową dyrekcją Aleksandra Gąssowskiego i z nowym patronem. Teatr nazywał się wówczas Teatrem Miejskim Ziemi Lubuskiej im. Juliusza Osterwy. Entuzjazmu, sił i pieniędzy starczyło na 13 premier.
Od września 1948 r. rozwiązano Teatr Miejski a stał się on filią Państwowego Teatru Polskiego w Poznaniu, którym kierował Wilam Horzyca. Struktura ta okazała się niewydolna, więc teatr wrócił pod zarząd miasta. Przez 11 lat nie było stałego zespołu aktorskiego, ale ten stan rodził liczne inicjatywy oddolne, tworzyły się zespoły amatorskie, a także prowadzono bardzo ożywioną działalność impresaryjną. Teatr w Gorzowie zawsze był miejscem lubianym i cenionym przez mieszkańców. W II połowie lat 50. bardzo silny był ruch oddolny dążący do powołania państwowej sceny. Stało się tak w 1960 r., choć na warunkach skrajnie niekorzystnych dla placówki, z najniższym budżetem w kraju. Wszystkie wcześniejsze próby powołania teatru, choć nieskuteczne, były dla mieszkańców bardzo ważne: rozbudziły głód sztuki teatralnej, udowodniły potrzebę teatru, stworzyły atmosferę kultu dla sztuki. A stało się to w mieście dopiero rozpoczynający swój polski żywot, z 60. tysiącami nowych mieszkańców, głównie w kresowych wsi, w mieście z nieproporcjonalnie rozwiniętym przemysłem, przy braku szkół i instytucji humanistycznych.
4 listopada 1960 r. odbyła się premiera „Balladyny” J. Słowackiego w Państwowym Teatrze im. Juliusza Osterwy dając podwaliny stałej instytucji kultury. Bardzo ważna była dyrekcja Ireny Byrskiej (1963-66), która wraz z mężem Tadeuszem przenosiła idee teatru Juliusza Osterwy tworząc ambitny teatr z dala od centrów kulturalnych.
Drugim ważnym etapem w historii Teatru Osterwy była dyrekcja Andrzeja Rozhina (1974-77) twórcy o diametralnie odmiennych od państwa Byrskich korzeniach i gustach artystycznych: stawiał na młodych, dawał przedstawienia gorące, nie pozwalał publiczności wygodnie siedzieć w fotelach.
