W naszym regionie znajduje się około dwustu zabytków rezydencjalnych, czyli zamków, pałaców, dworów. Jednak ile z nich jesteście w stanie wymienić „z marsz”? Pewnie skończy się na dziesięciu, może dwudziestu. Dziś jeden z mniej znanych, bo i Dąbrówka Mała zawsze znajdowała się w cieniu tej „wielkiej” Dąbrówki Wielkopolskiej.
Dąbrówka Mała po raz pierwszy w dokumentach wymieniona została w 1253 roku. Była wówczas własnością właścicieli Ojerzyc, rodziny von Walderode. Później jej historię tworzyły rody von Schlichting, von Stentzsch, a później, od 1502 roku, należała do właścicieli Szczańca- von Nostitz, von Hohendorff, von Knobelsdorff, von Gersdorf. W latach 1752-1774 należała do rodziny von Maxen, a w 1752 roku właścicielem był Alexander von Maxen, a następnie Carla Andreasa von Maxen. Od 1828 roku właścicielem jest rodzina von Schkopp, od 1850 roku w rękach rodziny von Mandel– wzmiankowany Julius von Mandel, po którym majątek odziedziczył jego syn. W latach 1903-1929 w posiadaniu rodziny Hennig.
Zabudowa wsi pochodzi z XIX wieku, podobnie jak kościół filialny w stylu neogotyckim i pałac leżący na uboczu, na miejscu wcześniejszego dworu. Pałac został zbudowany w latach 1914-1917, najprawdopodobniej z wykorzystaniem wcześniejszej istniejącego dworu. Stanowił własność rodziny Labesius. Jest to budynek piętrowy, z podjazdem od strony południowej, osłoniętym szerokim tarasem wspartym na kolumnach, półkolistym ryzalitem w elewacji od strony drogi i dużą, drewnianą werandą od strony ogrodu. Przykryty jest wysokim dachem czterospadowym. Od strony zachodniej znajduje się parterowe skrzydło, być może jest to starsza część budowli. Naroża i ryzality podkreślone boniowanymi lizenami.
Pałac otaczają smętne raczej pozostałości parku.
A tak na marginesie. Wśród uczestników wielkiej emigracji d Australii znajdowala się duża grupa mieszkańców Klein Dammer.
Zdjęcia: Grzegorz Walkowski
