Województwo Lubuskie, administracja rządowa oraz organizacje społeczne łączą siły w ramach pionierskiej inicjatywy „ABC dla Odry”. Porozumienie kończy erę rozproszonych działań i otwiera drogę do ścisłej współpracy na rzecz ratowania rzeki.
Sytuacja na Odrze, choć lepsza niż bezpośrednio po katastrofie ekologicznej z 2022 roku, wciąż budzi niepokój. — Rzeka stopniowo się odradza, ale trzeba jasno powiedzieć – przed nami jeszcze bardzo długa droga. Myślę, że powrót do stanu sprzed katastrofy może potrwać kilkadziesiąt lat — przyznaje Arkadiusz Sakowicz, prezes zarządu Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Zielonej Górze.
Stąd pierwsza tak kompleksowa próba połączenia rozproszonych dotąd kompetencji i budżetów w celu poprawy bioróżnorodności, stanu środowiska wodnego oraz bezpieczeństwa na Odrze. Jak podkreśla Łukasz Porycki, idea wspólnego frontu narodziła się z potrzeby wyciągnięcia wniosków z przeszłości.
— Współpraca daje siłę. Działając osobno, nie jesteśmy w stanie w pełni wykorzystać potencjału naszych działań. Razem możemy osiągnąć znacznie więcej, a efekty będą widoczne dla mieszkańców spacerujących nad Odrą, dla wędkarzy, ale też dla wszystkich, którym zależy na stanie środowiska. Cieszę się, że udało się zrobić ten pierwszy krok i wierzę, że ta współpraca będzie kontynuowana w kolejnych latach — zaznacza członek zarządu województwa.
Jak dodał, podpisanie listu intencyjnego — to historyczny moment dla Odry. W województwie lubuskim robimy coś, czego nie udało się dotąd zrealizować w innych regionach, przez które przepływa ta rzeka.
Dokument sygnowali przedstawiciele kluczowych organizacji: Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Zarządu Zlewni w Zielonej Górze, Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego Województwa Lubuskiego oraz Polskiego Związku Wędkarskiego Okręgu Zielona Góra.
Podpisanie listu intencyjnego to nie tylko deklaracja dobrej woli.
Mirosław Glaz, Prezes Zarządu WFOŚiGW w Zielonej Górze, zapowiedział natychmiastowe uruchomienie środków na kluczowe cele.
— W tym roku przeznaczymy 100 tysięcy złotych na działania związane z zarybianiem – to pierwszy krok w kierunku odbudowy biologicznej Odry. Dodatkowo przeznaczamy środki na zakup dwóch jednostek dla WOPR – będą one wykorzystywane jako ekopatrole — zadeklarował Mirosław Glaz.
Prezes Funduszu zaznaczył przy tym, że choć region nie ma wpływu na globalne przyczyny problemów, takie jak systemowe zasolenie wód przez przemysł, to w obszarze ochrony bioróżnorodności może zrobić bardzo wiele.
Kompleksowe podejście
— Problemy tej rzeki – od zakwitów złotej algi, przez susze, po powodzie – pokazują, że potrzebne są działania na wielu poziomach — podkreśla Paweł Marciniak z WFOŚiGW.
— To dopiero początek – ale początek bardzo ważny — zaznacza Marciniak.
Dzięki nowemu sprzętowi WOPR będzie prowadził regularne działania patrolowe. Do tego, sytuację nad wodą na bieżąco monitoruje Społeczna Straż Rybacka, która reaguje na niepokojące zjawiska, takie jak śnięte ryby, piana czy nielegalne zrzuty zanieczyszczeń.
— Dysponujemy nowoczesnym, w dużej mierze bezemisyjnym sprzętem – co jest rozwiązaniem innowacyjnym w skali kraju. Pokazujemy, że działania ratownicze można prowadzić w zgodzie z naturą – bez użycia silników spalinowych, z poszanowaniem środowiska wodnego — mówi Robert Frydrych, Prezes WOPR Województwa Lubuskiego.
— Społeczna straż rybacka to kilkuset strażników, którzy na bieżąco kontrolują sytuację nad wodą. Gdy tylko pojawiają się niepokojące zjawiska – śnięte ryby, piana, zrzuty zanieczyszczeń – natychmiast reagujemy i informujemy odpowiednie służby — zapewnia prezes okręgu PZW .
Dodatkowo, w ramach „ABC dla Odry” zaplanowano poszukiwanie i wdrażanie rozwiązań ograniczających dopływ zanieczyszczeń do rzeki, w tym technologii mających na celu zmniejszenie zasolenia wód.
— Oczywiście to, co dzieje się na górnym biegu rzeki, pozostaje poza naszą bezpośrednią kontrolą, ale na naszym odcinku możemy zrobić naprawdę dużo — podsumowuje Arkadiusz Sakowicz.
