Marszałek Jabłoński: Mamy szczęście, że jesteśmy Europejczykami (WIDEO, ZDJĘCIA)

Spotkanie w łagowskim zamku było ostatnim akordem obchodów 20. rocznicy wstąpienia Polski do Unii Europejskiej. Nic zatem dziwnego, że poświęcono wiele uwagi refleksjom, ocenom, ale i wspomnieniom. Nikt nie miał wątpliwości, że dzięki Wspólnocie jesteśmy innym krajem. Lepszym.

– Myślę, że to jest dobra okazja, żeby o takie refleksje się pokusić – powiedział otwierając spotkanie lubuski marszałek Marcin Jabłoński. – 2024 to taki rok, w którym jest sporo jubileuszy. Chciałbym sięgnąć trochę dalej niż 20 lat wstecz, bo tak naprawdę 35 lat temu zaczęły się przemiany w tej części świata w Polsce, w Europie Centralnej. W czerwcu, kiedy w Polsce odbywały się wolne wybory, na świecie działy się różne rzeczy, w tym na przykład w Pekinie, na placu Tiananmen czołgi rozjeżdżały setki studentów. I to jest też taka okazja do refleksji, że mieliśmy dużo szczęścia w naszym życiu, że ten świat w tej części Europy poszedł w stronę, w którą poszedł, bo mogło się to potoczyć zupełnie inaczej.

Nauka kosztuje

Krótką historię unijnych programów w Lubuskiem przedstawiła Sylwia Pędzińska, dyrektor departamentu instytucji zarządzającej urzędu marszałkowskiego. Oto 23 lata temu powstał projekt twinningowy i ponieważ graniczymy z Brandenburgią, zaprosiliśmy stronę niemiecką, żeby nas nauczyła korzystać ze środków strukturalnych. Po wstąpieniu do Unii pierwszym programem był tak zwany ZPORR, program krajowy z komponentami regionalnymi. Po czterech latach wywalczyliśmy pierwszy lubuski program, tak zwany LRPO. To był ten program, gdzie pierwszy raz pokazywaliśmy jako region, że potrafimy, jak każdy inny region, korzystać ze środków strukturalnych. Potem pojawił się nowy program – RPO Lubuskie 2020.

– Europa też ma różnego rodzaju cechy, które nam się mniej niż inne podobają – dodał marszałek Marcin Jabłoński. – Ale jestem absolutnie przekonany o tym, że mam szczęście. Wierzę, że państwo myślicie podobnie, że jesteśmy Europejczykami, że jesteśmy obywatelami kraju, który jest członkiem Unii Europejskiej, bo w innych miejscach nasze życie mogłoby wyglądać zupełnie inaczej. Bardzo się cieszę, że jesteśmy świadkami takimi żywymi, naocznymi i uczestnikami tych wszystkich procesów, które się z członkostwem Polski w Unii Europejskiej wiążą. Zrealizowaliśmy w tym czasie tysiące projektów. Wszyscy z Państwa brali w tym działaniu udział. Każdy z państwa ma jakąś małą cząstkę, kawałek serca, który włożyliście Państwo w to, żeby zmieniać nasze otoczenie, nasze małe ojczyzny, gminy, powiaty, województwo, nasz kraj.

Marszałek zachęcał do korzystania z kolejnej puli środków przeznaczonych dla Polski, jakim są pieniądze z Krajowego Planu Odbudowy. Jak podkreślił „otarliśmy” się o sytuację, w której mogliśmy jako kraj stracić 60 miliardów euro, ćwierć biliona złotych. Te pieniądze szczęśliwie płyną do naszego kraju szerokim strumieniem i posłużą wielkiej, nieprawdopodobnej modernizacji naszego państwa, województwa, powiatów i gmin.

Unia nas zmieniła

– Oczywiście wszyscy będziemy zauważali zmiany infrastrukturalne, ale ja myślę, że powinniśmy spojrzeć trochę szerzej – przekonuje wojewoda lubuski Marek Cebula. – Społeczeństwo się zmieniło. Dzisiaj młode pokolenie nie wyobraża sobie tego, że były jakiekolwiek granice między państwami, że nie można wsiąść w samochód i pojechać do naszych przyjaciół, do Niemiec, za granicę. Czy nie można sobie na przykład ferii spędzić w jakimś innym kraju Unii Europejskiej, biorąc po prostu dowód osobisty do portfela i ruszając na najbliższe lotnisko. Unia Europejska zmieniła nas wszystkich, bo nam w tej chwili też tym, którzy jeszcze pamiętają poprzedni system, nie mieści się w ogóle w głowie, że moglibyśmy mieć znowu takie ograniczenia. Oczywiście poprawił się też nasz byt materialny, ale myślę, że to jest taka rzecz, która stała się jako naturalne wyrównanie szans krajów Unii Europejskiej, wspólnoty, która dzisiaj jest miejscem docelowym wielu narodów, które próbują tutaj się dostać. Tak, bo w wielu miejscach na świecie po prostu żyje się gorzej.

Podczas spotkania nagrodzono dwadzieścia unijnych projektów, które zostały zrealizowane w ciągu minionych dwudziestu lat. Wśród nich znalazły się te realizowane przez gorzowski szpital i Bytom Odrzański.

– Z racji tego, że zajmuję się w tej chwili ochroną zdrowia, to ten zakres dla mnie jest najbardziej atrakcyjny – zauważa Jerzy Ostrouch, prezes gorzowskiego szpitala. – Myślę, że trudno jest przecenić znaczenie Unii Europejskiej. Chciałbym zwrócić uwagę na aspekt, którego nie doceniamy. To jest to, co jest związane z troską o pacjenta, z procedurami, ze szkoleniami dla personelu medycznego, z możliwością współpracy ze szpitalami za granicą, ale również pewna kultura pracy. Oczywiście mówiąc o wpływie Unii Europejskiej, nie sposób nie powiedzieć o finansach. To, że średnio rocznie w naszym szpitalu leczy się stacjonarnie około 70 000 pacjentów. Do tego jeszcze około 200 000 pacjentów ambulatoryjnych to również zasługa Unii.

Pieniądze nie są najważniejsze

– Kiedyś marzyłem o tym, żebyśmy zamieszkiwali w całej Europie, Żebyśmy mieszkali w państwach bez granic, żebyśmy się łączyli w rodziny, bo miałem nadzieję, że to zagwarantuje Europie na wieki spokój i pokój – mówi z kolei burmistrz Bytomia Odrzańskiego Jacek Sauter. – Dzisiaj widzę, na przykładzie Ukrainy, że ludzkość w ogóle nie jest mądrzejsza i wydaje mi się, że dalej mimo tych 20 lat przynależności, powinniśmy walczyć o to, żeby ta Unia Europejska była Unią ludzi, Unią przyjaźni, Unią współpracy. To jest dla mnie najważniejsze. Oczywiście zawsze rozmawiam o pieniądzach, o tej pomocy, o tym wyrównywaniu szans, o tym, co dzięki Unii tak w sposób materialny zyskaliśmy. Ale dzisiaj przy tym, co się dzieje na świecie, w Europie, na plan pierwszy wysuwa się ten czynnik współpracy, wspólnej siły, wspólnego działania.

– Na mnie największe wrażenie robią Lubuszanie, to jak się zmienili, czyli efekt naszej obecności w Unii, którego nie doceniamy na co dzień – uważa wicemarszałek województwa Grzegorz Potęga. – Oczywiście jadąc przez województwo lubuskie trudno nie widzieć S3 i nie cieszyć się właśnie z tej drogi, która stała się osią naszego regionu. I tak naprawdę S3 napędza gospodarczo nasz region. Naturalnie możemy powiedzieć o moście w Milsku, który jest pierwszą przeprawą na Odrze wybudowaną po wojnie właśnie ze środków z Unii Europejskiej przez samorząd województwa. To bardzo ważne infrastrukturalne projekty i takich moglibyśmy wymienić kilkanaście, kilkadziesiąt, kilkaset. Ale w związku z tym, że zajmuję się Europejskim Funduszem Społecznym, obecnie to dla mnie bardzo duże znaczenie mają również pieniądze, te miękkie, które trafiły choćby na rozwój rynku pracy i one przełożyły się na rozwój czy rozwój. To wszystko są bardzo istotne, połączone naczynia, które skutkują generalnie tym, że żyje nam się po prostu lepiej.

Podczas gali wręczono nagrody liderom Funduszy Europejskich w województwie lubuskim oraz 20 wyróżnionym projektom zrealizowanym dzięki unijnemu dofinansowaniu. Laureatami zostali:

• Województwo Lubuskie – za program stypendialny „Lubuskie Talenty”
• Województwo Lubuskie – za projekt „Budowa Parku Technologii Kosmicznych”
• Zarząd Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze – za projekt „Budowa mostu przez rzekę Odrę”           
• Lubuski Szpital Specjalistyczny Pulmonologiczno-Kardiologiczny w Torzymiu – za projekt „Przebudowa, rozbudowa i wyposażenie obiektów na potrzeby Lubuskiego Centrum Pulmonologii”
• PKP Polskie Linie Kolejowe Spółka Akcyjna – za projekt „Modernizacja linii kolejowej nr 358 Zbąszynek-Gubin”
• Uniwersytet Zielonogórski – za projekty „Przebudowa budynku dydaktycznego Wydziału Informatyki, Elektrotechniki i Automatyki” i „Budowa Parku Naukowo-Technologicznego Uniwersytetu Zielonogórskiego oraz Biblioteki”
• Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Zielonej Górze – za projekt „Budowa drogi ekspresowej S3”
• Gmina Wschowa – za projekt „Rewitalizacja Starego Miasta we Wschowie”
• Szpital Uniwersytecki im. Karola Marcinkowskiego w Zielonej Górze – za projekt „Utworzenie Centrum Zdrowia Matki i Dziecka”
• Miasto Gorzów Wielkopolski – za projekt „Rewitalizacja Bulwaru Nadwarciańskiego”
• Firma Streamsoft – za projekt „Prace rozwojowe nad stworzeniem systemu ERP (Enterprise Resource Planning)”
• Miasto Gorzów Wielkopolski – za projekt „Utworzenie Centrum Edukacji Zawodowej w ramach Centrum Edukacji Zawodowej i Biznesu”
• Państwowe Gospodarstwo Wodne – Wody Polskie – za projekt „Ochrona przed powodzią miasta Słubice”
• Wielospecjalistyczny Szpital Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim – za projekt „Rozbudowa szpitala o Ośrodek Radioterapii”
• Perceptus sp. z o.o. – za projekt „Stworzenie innowacyjnej infrastruktury Data Center”
• Park Narodowy „Ujście Warty” – za projekt „Budowa i wyposażenie Ośrodka Muzealno-Edukacyjnego”
• Gmina Witnica – za projekt „Budowa Regionalnego Centrum Ratownictwa”
• Gmina Bytom Odrzański – za projekt „Rewitalizacja Starego Miasta”
• Miasto Gorzów Wielkopolski – za projekt „Budowa Centrum Edukacji Artystycznej – Filharmonia Gorzowska”
• Gmina Łęknica – za projekt „Stworzenie Centrum Kulturalno-Edukacyjnego Światowego Geoparku UNESCO Łuk Mużakowa”
• Miasto Gorzów Wielkopolski w ramach Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Miasta Gorzowa Wielkopolskiego
• Miasto Zielona Góra w ramach Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Miasta Zielonej Góry